General สาระและสุขภาพ

กีฬาอะไรดีต่อสุขภาพที่สุด?

กีฬา


หมอผิง พญ.ธิดากานต์ รุจิพัฒนกุล หญิงเก่งแห่งวงการเวชศาสตร์ชะลอวัย หรือที่หลายคนรู้จักในฐานะกูรูด้านสุขภาพ ได้เขียนบทความเรื่องความหมายของการเล่นกีฬาและการออกกำลังกาย ไว้ได้อย่างน่าสนใจ ซึ่งบางคนอาจจะมีความเข้าใจคลาดเคลื่อนถึงความหมายของทั้งสองคำนี้

เล่นกีฬา กับ ออกกำลังกาย 

สองคำนี้อาจมีความซ้ำซ้อนกันในบางส่วน ใช้แทนกันได้ในบางโอกาส แต่มีความต่างกัน 

ออกกำลัง คือกิจกรรมการเคลื่อนไหวร่างกาย เพื่อให้เกิดผลคือสุขภาพกาย ใจ หรือคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น แต่เล่นกีฬา มีมิติของกฎ กติกา การตั้งเป้า และการแข่งขัน เข้ามาเติมความสนุกให้กับกิจกรรม  

มีการรวบรวมและบันทึกไว้ใน World Sports Encyclopedia ว่าบนโลกใบนี้มีกีฬาอยู่ราว 8,000 ประเภท กีฬาแต่ละประเภทล้วนมีข้อดีและข้อเสียต่อสุขภาพที่ต่างกันไป เคยมีคนพยายามจัดหมวดหมู่และให้คะแนนกีฬาในด้านต่างๆ เพื่อหาคำตอบว่ากีฬาอะไรที่ดีต่อสุขภาพที่สุด โดยปัจจัยที่นำมาใช้คำนวณคือ แคลอรี่ที่เผาผลาญ การฝึกความทนทานของหัวใจ การฝึกความทนทานของกล้ามเนื้อ ความแข็งแกร่งของกล้ามเนื้อ ความยืดหยุ่น และความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ พบว่ากีฬา 10 ประเภทที่เข้ารอบสุดท้ายคือ

1.สควอช

2.พายเรือ

3.ปีนหน้าผา

4.ว่ายน้ำ

5.สกีแบบ Cross-country

6.บาสเก็ตบอล

7.จักรยาน

8.วิ่ง

9.ปัญจกีฬาสมัยใหม่ (เป็นการแข่งขันที่นักกีฬาเข้าแข่งกีฬา 5 ประเภท คือ ยิงปืนสั้น ฟันดาบ ว่ายน้ำ ขี่ม้า และวิ่ง)

10.ต่อยมวย

สควอช เป็นกีฬาที่อาจไม่ค่อยคุ้นหูคนไทย (ต่างกับ สควอท หรือท่าออกกำลังสายย่อ ซึ่งอาจเป็นคำที่คุ้นกว่า) ติดอันดับหนึ่งเพราะคะแนนนำโด่งในเรื่องของการเผาผลาญ โดยในเกมการแข่งขันจะมีการเผาผลาญเฉลี่ย 800-1,000 กิโลแคลอรี่ต่อชั่วโมง และยังเป็นกีฬาที่ต้องใช้ทั้งความเร็วและความอึดของกล้ามเนื้อขา แขน ลำตัว และความเร็วในการตอบสนอง

สำหรับใครที่นึกภาพไม่ออก ลองนึกภาพการตีเทนนิสในห้องสี่เหลี่ยม ที่ลูกนั้นไวกว่าลูกเทนนิส และสามารถกระทบชิ่งได้จากผนังทุกด้าน ผู้เล่นจึงต้องเคลื่อนไหวไปมาเหมือนถูกกดปุ่ม fast forward ตั้งสติพร้อมรุกและรับตลอดเกม 

เคยมีวิจัยเปรียบเทียบข้อมูลในเกมการแข่งขันของนักสควอชระดับแชมป์โลก Tarek Momen เทียบกับแชมป์เทนนิสอย่าง Rafael Nadal พบว่า Momen ใช้เวลาในการแข่งขัน 97 นาที มีการวิ่งตลอดทั้งเกมเป็นระยะทาง 5 กิโลเมตร ตีลูกเกินกว่า 1,000 ครั้ง และช่วงที่เคลื่อนไหวหรือ active คิดเป็น 60% ของเวลาในสนาม ในขณะที่ Nadal ใช้เวลาในการแข่ง 288 นาที มีการวิ่งตลอดทั้งเกมคิดเป็นระยะทาง 3.645 กิโลเมตร และมีเวลา active จริงๆที่ 15% ของเวลาแข่ง 

จากประสบการณ์ส่วนตัวของหมอเอง ที่เล่นสควอชมาหลายปี ขอยืนยันอีกเสียงว่าตีสควอชแค่หนึ่งชั่วโมง ก็เหนื่อยถึงขั้นวัวตายควายล้มได้จริง แม้สควอชจะเป็นกีฬาที่สนุก เหนื่อย และได้คะแนนความฟิตในระดับสูง แต่ก็ใช่ว่าจะเหมาะกับทุกคน 

ส่วนตัวหมอเห็นว่าเราไม่สามารถตัดสินได้ว่ากีฬาอะไรจะดีกับสุขภาพที่สุด เพราะกีฬาที่ดีที่สุดของแต่ละคนไม่เหมือนกัน ขึ้นกับปัจจัยคือ จุดประสงค์ในการเล่นกีฬา วัย สภาพร่างกาย ความชอบส่วนตัว และปัจจัยที่เอื้ออำนวยต่อการเล่น สุดท้ายแล้ว The Healthiest Sport น่าจะเป็นกีฬาอะไรก็ได้ ที่เราเล่นได้ต่อเนื่องอย่างมีความสุขและเกิดผลดีต่อสุขภาพ ซึ่งเป็นผลลัพธ์ที่สำคัญสุด

แต่สำหรับคนที่อ่านบทความนี้แล้วอยากทดลองเล่นสควอชดูบ้าง ลองติดต่อสอบถามข้อมูล ที่สนามใกล้บ้านได้ ส่วนตัวหมอเองเล่นที่ Tananon ย่านนนทบุรี ( https://www.tananon.com/17208444/gymnasium ) สนามและบริการดี แต่คนเล่นน้อยจนกลัวว่าสนามจะถูกปิดตัวลง – จึงเป็นที่มาของบทความตามหาเพื่อนเล่นสควอชนี้นั่นเอง  

ขอบคุณที่มา : พญ.ธิดากานต์ รุจิพัฒนกุล (หมอผิง)
รองผู้อำนวยการ โรงพยาบาลสมิติเวช สุขุมวิท
Facebook : Pleasehealth Books